Wykonanie wewnętrznego rowka wpustowego (kanałka pod klin) bezpośrednio na tokarce CNC to potężna oszczędność czasu. Eliminujesz potrzebę przezbrajania detalu na dłutownicę, zachowując idealną współosiowość.
Kinematyka procesu na tokarce
Dłutowanie na tokarce CNC realizowane jest najczęściej przy zablokowanym wrzecionie (oś C lub kod M19). Ruch skrawający (roboczy) wykonuje oś Z, natomiast oś X odpowiada za promieniowe przybieranie kolejnych warstw materiału oraz za odskok narzędzia przed powrotem. Niestety producenci nie implementują w oprogramowaniu odpowiednich funkcji. Każda tokarka na szczęście obsługuje niskopoziomowe sterowanie kodami G. Przy podstawowej znajomości tego języka można szybko napisać program, który będzie odpowiednio sterował ruchem narzędzia.
Oto przykład:
M200
M1 T0909
G97 G98
M8
G0 X28.0000 Z10.0000
G0 C0.0000
F4000
G1 X30.5000
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X30.9857
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X31.4571
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X31.9143
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X32.3571
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X32.7857
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X33.2000
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X33.6000
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X33.9857
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X34.3571
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X34.7143
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X35.0571
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X35.3857
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X35.7000
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G1 X36.0000
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
G0 X28.0000 Z10.0000
G0 C0.0000
F4000
G1 X36.0000
G0 Z-100.0
G1 X28.00
G0 Z10.0
M9
G53 X0.0
G53 Z-100.0
M30
Jak widać kod jest bardzo prosty, lecz długi. Można go uprościć pętlą i wtedy maszyna sama będzie zwiększać głębokość:
M200
M1 T0909
G97 G98
M8
G0 X28.0000 Z10.0000
G0 C0.0000
F4000
#101=0.2 (GŁĘBOKOŚĆ SKRAWANIA ŚREDNICOWA)
#102=30. (ŚREDNICA OTWORU)
#103=36. (ŚREDNICA DNA WRĘBU)
WHILE [#102 LT #103] DO
#102=#102+#101
G0 X#102
G1 Z-100.0
G0 X28.0
G0 Z10.0
END
G53 X0 Z0
M30
W tym programie prosta pętla while wymusza wykonanie 4 linii G kodu dopóki zmienna #102 nie będzie równa zmiennej #103.
Program można jeszcze rozbudować, dodać dodatkową pętlę dla kolejnych zębów itd… Ja jednak polecam narzędzie, które wystarczy zainstalować na swój PC i wpisując wymagane parametry wpustów szybko wygenerować bezpieczny kod maszynowy.
Niezależnie od sterowania maszyną, trzeba pamiętać o pewnych sprawach:
- Każda tokarka posiada inną sztywność i maksymalny nacisk osi,
- Dłutowanie może wywoływać wibracje oraz szybsze zużycie osi,
- Zbyt szybkie i krótkie ruchy mogą sprawić, że oś Z będzie pracować zbyt długo z granicznym obciążeniem wywołanym zmianą prędkości (rozpędzanie się i hamowanie osi) co może doprowadzić do przegrzania serwa.
Odpowiedzialne dłutowanie nie szkodzi jednak maszynie, a zalety są na prawdę ogromne:
- Toczenie i wpust/wielowypust z jednego mocowania,
- W przypadku pozycjonowania osią C podział między wpustami jest bardzo precyzyjny,
- Odskok narzędzia zawsze jest pełny – w wielu dłutownicach odskok narzędzia jest symboliczny, przez co narzędzie i tak lekko przyciera przy powrocie,
- Oszczędność czasu.
