Metodyka i nowoczesne rozwiązania
W codziennej praktyce warsztatowej wykonanie rowka wpustowego lub wielowypustu często wiąże się z koniecznością przeniesienia detalu na frezarkę lub dedykowaną dłutownicę. Wiąże się to z dodatkowym czasem operacyjnym, koniecznością ponownego bazowania sztuki oraz ryzykiem utraty współosiowości. Często pojawia się więc pytanie: czy można wydajnie dłutować detal bezpośrednio na tokarce CNC? Odpowiedź brzmi: tak. Przy odpowiednim podejściu technologicznym proces ten może przynieść ogromne oszczędności czasu.
Fundamenty: Kinematyka dłutowania na tokarce Zasadniczo, proces dłutowania na tokarce sterowanej numerycznie polega na wykorzystaniu maszyny w sposób nietradycyjny. Wrzeciono zostaje zablokowane w ściśle określonej pozycji kątowej, a ruch skrawający (wzdłużny) realizowany jest wyłącznie za pomocą osi Z maszyny. Oś X odpowiada natomiast za promieniowe przybieranie kolejnych warstw materiału (głębokość skrawania) oraz odskok narzędzia po każdym przejściu.
Największe wyzwania technologiczne w tym procesie to zapobieganie kolizjom przy wycofywaniu narzędzia (szczególnie w ciasnych otworach) oraz optymalny podział naddatku na przejścia zgrubne i wykańczające.
Nowoczesna alternatywa: EvoSpline NC Generator – Slotting Module
Aby wyeliminować błędy programistyczne i zautomatyzować skomplikowane obliczenia, stworzyłem moduł Slotting w ramach oprogramowania EvoSpline NC Generator. Jest to narzędzie dedykowane do generowania zoptymalizowanego kodu w języku EIA/ISO dla tokarek CNC marki Mazak, które całkowicie zmienia podejście do pisania programów na dłutowanie.
Oprogramowanie zostało zaprojektowane tak, aby asystować technologowi w czasie rzeczywistym. Program automatycznie rozpoznaje typ operacji – na podstawie wprowadzonych średnic wierzchołka (Tip Diameter) i dna (Root Diameter) sam decyduje, czy dłutowanie jest wewnętrzne, czy zewnętrzne, odpowiednio dostosowując generowany kod NC oraz wyświetlane w locie techniczne rysunki pomocnicze.
Kluczowe zalety i możliwości modułu Slotting:
- Bezpieczeństwo dłutowania wewnętrznego (Chordal Clearance): W przypadku dłutowania w otworach występuje zjawisko kolizji krawędzi płytki z łukiem otworu. Program automatycznie oblicza dodatkowy odstęp bezpieczeństwa uwzględniający szerokość narzędzia i cięciwę otworu, gwarantując bezkolizyjny powrót noża.
- Elastyczność pozycjonowania wrzeciona: Oprogramowanie obsługuje zarówno nowoczesne tokarki wyposażone w pełną oś C, jak i starsze maszyny, pozwalając na wygenerowanie kodu pozycjonowania kątowego za pomocą funkcji M19.
- Zaawansowana strategia przejść: Użytkownik ma pełną kontrolę nad głębokością skrawania – może ustawić różną wartość początkową i końcową przybrania. Program automatycznie przelicza wymaganą ilość przejść zgrubnych. Dodatkowo istnieje możliwość zaprogramowania do 8 precyzyjnych przejść wykańczających z ustalonym naddatkiem.
- Pełna kontrola nad dynamiką (G1/G0): W zależności od materiału i sztywności maszyny, technolog może niezależnie zdecydować, czy ruchy robocze dla obróbki zgrubnej i wykańczającej mają być realizowane z posuwem roboczym (G1), czy ruchem szybkim (G0).
- Wielowypusty i podziały kątowe: Program umożliwia wygenerowanie pojedynczego wrębu, równomierny rozkład dowolnej liczby wrębów na obwodzie detalu lub wykonanie dłutowania pod ściśle zadanym, nietypowym kątem.
Podsumowanie
Dłutowanie bezpośrednio na tokarce CNC eliminuje potrzebę przezbrajania maszyny, co jest kluczowe z punktu widzenia optymalizacji produkcji. Dzięki zastosowaniu oprogramowania EvoSpline NC Generator, operator lub technolog zyskuje pewność, że wygenerowany kod uwzględnia wszelkie geometryczne pułapki (jak cięciwa przy obróbce wewnętrznej) i jest gotowy do wdrożenia w sterowaniu Mazak, pozwalając na szybką i bezpieczną realizację zadania.
